Per Arve «Pelle» Kvalsund

Ein måndag i august 1977 starta nokre gutar i klasse 1A på Bergsøy skule. Fleire av dei skulle seinare bli gode handballspelarar for Bergsøy: Per Arve Kvalsund, Nils Christian Nørvåg, Ronny Koteng og Roald Johansen.

For Per Arve «Pelle» Kvalsund skulle vegen gå frå dei aldersbestemte laga i Bergsøy til mange år med handball på øvste nivå i Norge.

Vi manglar dessverre mykje av statistikken frå dei første åra hans på Bergsøy sitt herrelag, men perioden hans der strekkjer seg frå 1988 til 1992. Deretter venta spel i topphandballen.

Frå fotball til handball

I 1981 spelte Pelle på Bergsøy sitt lilleputtlag i fotball. Det var eit lag som presterte imponerande 68–1 i målforskjell og blant anna slo Larsnes 19–0.

Men frå 1982 ser det ut til at handballen tok meir og meir over interessa.

I ein kamp for G12 vann Bergsøy 6–4 mot Rollon. Pelle scora to av måla, medan Nils Christian Nørvåg blei toppscorar med tre.

Pelle skulle etter kvart få mykje skryt for arbeidet sitt mellom stengene.

«Per Arve Kvalsund stod nok ein gong glimrande i mål.»

– 1984

KM-vinnar

Pelle var med på G14-laget som vann KM både i 1984 og 1985.

Snart var han ein del av G15-laget som skulle kvalifisere seg til landsserien og møte dei 16 beste laga i landet.

Bergsøy-gutane imponerte i kvalifiseringa og vann mot fleire gode lag. I sjølve landsserien enda Bergsøy på sisteplass, men laget fekk verdifull erfaring mot nokre av dei beste ungdomslaga i Norge.

Erfaringa skulle styrke denne generasjonen ytterlegare.

I 1986 vann dei KM igjen. G16-laget, med Bjarne Pettersen som trenar, gjekk gjennom sesongen med 16 sigrar og ein målforskjell på heile 377–150.

Året etter vann dei på nytt, denne gongen med åtte poeng ned til neste lag på tabellen. Stig Vestnes var då også med i trenarteamet.

Laget vann dessutan Rolloncup etter å ha slått Rollon 15–14 i finalen. Pelle var igjen ein av dei dominerande spelarane.

Tidleg trenar

Pelle var ikkje berre interessert i å utvikle seg som spelar.

I 1987 var han blant dei som melde seg på då handballgruppa ønskte å utvikle fleire trenarar og dommarar gjennom kurs med Asbjørn Kilsli.

Pelle blei trenar for G12-laget, som på denne tida hadde spelarar som Jarl Åge Vågsholm og Ronny Pål Kvalsvik – to namn som seinare kanskje blei endå meir kjende frå fotballbana.

Inn på seniorlaget

I 1988 vann Bergsøy sitt G18-lag Rosecupen i Molde.

I finalen blei Pelle kåra til den beste spelaren.

Seinare same året gjekk Bergsøy til topps i Bergsøycupen. No var Pelle blitt ein del av seniorgjengen saman med rutinerte spelarar som Adolf Espeseth, Per Frøystad og Tor Sindre Steinsvik.

I mars 1989 kom eit av dei store augeblikka. Rundt 500 tilskodarar såg Bergsøy slå Gloppen og rykke opp til 3. divisjon.

Adolf Espeseth var kampens store spelar, men fekk hard konkurranse frå keeperane Terje og Pelle Kvalsund, som begge stod glimrande.

Dei tok det eine skotet etter det andre. Gloppen-spelarane blei etter kvart så frustrerte over keeperane at dei slo i golvet i fortviling.

Kaptein og levande mur

Utviklinga gjekk raskt, og Pelle imponerte stadig meir som keeper.

I 1990 hadde han også kapteinsbindet i Bergsøy.

Eit godt eksempel på kor avgjerande han kunne vere kom mot Mosjøen.

Jørn Remøy løfta keeperen fram med overskrifta:

«Kvalsund vart helten».

Pelle stod som ein levande mur og var både høgt og lågt. Med raske reaksjonar redda han fleire straffekast, og utan redningane hans ville Bergsøy neppe ha vunne kampen 15–14.

Militæret og nye utfordringar

I oktober 1991 var Pelle i Vatneleiren under militærtenesta saman med Nils Christian Nørvåg.

Begge blei henta heim til Bergsøy-kampane og trente samtidig med 3. divisjonslaget Sola.

Men i 1992 var tida komen for Pelle til å prøve seg på eit høgare nivå.

Turen gjekk til Bergen og 2. divisjonslaget Fyllingen.

Gjennombrotet i Fyllingen

«Bergsøy-målvakten grep sjansen og leverte en praktkamp».

I september 1992 fekk Pelle strålande kritikk etter debuten for Fyllingen. Motstandaren var Skien, som hadde vunne Eliteserien året før.

Pelle stortrivdest etter kvart i Bergen. Han kom inn som andrekeeper, men fekk mykje speletid då Fyllingen rykte opp til 1. divisjon.

Han spelte i 21 av 22 kampar, og fekk kjenne at tempoet, teknikken og fysikken var på eit heilt anna nivå enn han hadde vore van med i Bergsøy.

Alt gjekk no oppover for keeperen frå Bergsøy.

Ei av dei store styrkene hans var nærskota. I ein kamp mot Sandefjord meinte Oslo-avisene at Pelle var den dominerande spelaren på bana.

NM-finale

I november 1993 kom eit nytt høgdepunkt.

Fyllingen slo Viking mot alle odds i semifinalen, og Pelle var dermed klar for NM-finale.

Det blei ikkje stort større i norsk klubbhandball.

Finalen blei spelt 29. desember, men gjekk ikkje slik Fyllingen hadde håpa. Sandefjord vann 25–14 etter å ha leia 12–6 til pause.

Pelle kom inn etter 14 minutt og spelte seg opp utover i kampen. Han fekk ein firar på børsen og var blant Fyllingen sine beste spelarar.

Vidare til Norrøna

I 1995 rykte Fyllingen ned. Pelle valde då å gå til eit av laga som rykte opp – Norrøna.

Det blei mykje speletid i 1995/96-sesongen, og Pelle følte seg aldri som nokon rein andrekeeper.

Men berre to dagar før 1996/97-sesongen skulle starte, og framfor hans fjerde sesong på øvste nivå, gjekk trenaren offentleg ut og sa at han ønskte å hente betre keeperar.

Det skapte mediestorm.

Pelle svarte på tiltale med ein redningsprosent på 40 prosent i ein treningskamp mot Åsane.

Han såg også fram til å møte Glenn Solberg og Drammen, som hadde blitt europacupmeister. Den kampen enda likevel med eit stort tap.

Ein tøff eliteseriesesong

Pelle trente blant anna balanse saman med Cecilie Leganger og stod på, men starten på sesongen blei tøff.

Etter det sjette strake nederlaget, heime mot Skien, hadde han det forferdeleg. Han følte seg som ein syndebukk, tok på seg skulda og ville helst grave seg ned.

Situasjonen blei ikkje lettare av at trenaren igjen kritiserte keepersituasjonen og meinte laget måtte skaffe ein ny keeper dersom dei skulle berge plassen i Eliteserien.

Pelle hadde venta meir lojalitet frå sin eigen trenar.

Toppidretten var tøff – men det var Pelle også.

I neste kamp storspelte han mot Runar. Han hadde 17 redningar, og Norrøna tok sitt første poeng med 23–23.

Han storspelte igjen i neste kamp då Norrøna slo Urædd.

Så kom ein skade på trening på eit uheldig tidspunkt. Men då han kom inn i den neste kampen, leverte han igjen og hadde 12 redningar på 21 skot.

Prestasjonane hadde kanskje variert gjennom sesongen, men han var likevel laget sin klart beste keeper.

Stavanger

I mai 1997 kom eit freistande tilbod frå Stavanger.

Stavanger IF hadde toppambisjonar, noko som freista meir enn ein ny kamp mot nedrykk med Norrøna.

Sesongen i Stavanger gjekk opp og ned, og etter sesongen vurderte Pelle å legge opp.

Då blei han overtalt av gamle lagkameratar til å vende tilbake til Norrøna.

Ein verdig avslutning

I juni 1998 slo Pelle og Norrøna hans tidlegare klubb Fyllingen.

Pelle fekk mykje av æra for sigeren og sette i gang mange gode kontringar.

Deretter storspelte han igjen då Norrøna møtte ein annan av dei gamle klubbane hans, Stavanger IF.

Norrøna vann 25–24, og Pelle blei kåra til banens beste etter 20 redningar.

Kort tid etter kom meldinga om at han la opp.

Å vinne mot gamle lagkameratar meinte Pelle sjølv var ein verdig måte å avslutte på.

Ikkje lenge etterpå braut han beinet under innefotball, og då var det uansett slutt.

Mange år på øvste nivå

Det blei ei imponerande handballreise for Per Arve «Pelle» Kvalsund.

Han hadde fem sesongar i Bergen, tre med Fyllingen og to med Norrøna, i tillegg til sesongen i Stavanger.

Frå dei første kampane for Bergsøy, KM-titlar og Rolloncup, via opprykket med Bergsøy og vidare til Fyllingen, Norrøna og Stavanger, etablerte han seg som keeper på norsk toppnivå.

Han fekk oppleve opprykk, eliteseriespel og NM-finale – og leverte fleire av sine sterkaste prestasjonar då presset var som størst.

Per Arve «Pelle» Kvalsund står igjen som ein av Bergsøy Handball sine spelarar som nådde lengst på nasjonalt toppnivå.